Beden ve ruh sağlığının zaman içerisinde sekteye uğraması sonucu hastalıklar oluşur. Hastalıklar bedensel olduğunda ağrı, acı, sancı gibi belirtiler ile kendini gösterirken ruh hastalıklarında genelde kaygı sorunları olarak belirtiler görülür. Ruhsal bir hastalık olan hipokondriyazis (hastalık hastalığı) nedir? Çözümü var mıdır? Nasıl tedavi edilir yazı içerisinde ayrıntılarıyla hazırlanmıştır.
Hastalık Hastası Olunduğu Nasıl Anlaşılır?
Kişinin bedeninde görülen ağrıları kendince isimlendirerek alakasız şekilde çarpıtarak hem kendini hem de çevredekilerine bunu inandırmasıdır. Bu inandırma hastanın ruh sağlığını giderek bozar ve kaygı çeşitlerinin artmasına neden olur.
Bu gibi durumlarla karşılaşılması sonucu hastalık belirtileri kendini gösterir. Örneğin yüzü elleri şişen bir hastalık hastası bu şişkinliği araştırmadan ölümcül bir hastalığı olduğunu benimser ve benimsetir. Hastalık hastası olanların bu tepkimelerini derinleştirmek gerekir. Altta yatan ruhsal hastalıkların belirleyicisi olabilir.
Hastalığın Belirtileri Nelerdir?
Kadınlarda erkeklere göre hastalık hastası olma riski daha yüksek olmaktadır.
Belirtileri arasında;
- Dönemsel kendini göstermesi
- Nabızlarını sürekli takip etme eğilimleri vardır.
- Normal bir yorgunluk baş dönmesini bile ağır bir hastalığa bağlarlar.
- Sürekli sağlık kuruluşlarını ziyaret etmek, tahlil yapmak, tanı süreçlerinde bulunmak.
- Hastalıklı ortamlarda bulunmamak
- Tanısı konulamayan hastalıkların varlığını kabullenmesi
- Hastalığının varlığını kabul ettirmek için doktor onayına ihtiyaç duyulması.
- Her duyduğu, gördüğü veya okuduğu hastalığı kendinde olduğunu sanmak
- Stres, yaşanılan hayatlardaki acıların yarattığı depresyonun ilerlemesi
- Hastanın anksiyete belirtilerinin çoğalması hastalığın belirtileri arasında yer alır.
- Bu tür hastalık hastası olanlar tüm hastalık çeşitlerini araştırı ve bu alanda uzmanlığa erişecek bilgiye sahip olurlar.
- Bazen hastalıklarının halen bilinmeyen, adı konulmayan, teşhis ve tedavisi olmayan, bir hastalık olduğunu bunun için bu hastalığı ilk taşıyan kişi oldukları varsayımını kabullenirler.
Bu belirtilerin süreklilik arz etmesi durumunda psikologlardan destek almak gerekir.
Hangi Yaşlarda Görülür
Kaygılar, stres, yaşanılan büyük felaketlerin hastalık hastası olunmasında önemli rol aldığı bilinen gerçeklerden olup hastalığa kapılanların bu tür nedenleri yaşayıp yaşamadığı araştırılır. Hastalık hastalığının baş göstermesi bir anda olmamakta son aşamada hastalık olarak kendini gösterir. Cinsiyet farkının gözetilmediği bu hastalıklar en çok 30’lu yaşlarda bile ortaya çıkar. Çocuklarda görülmesi zayıf bir ihtimaldir. 30’lu yaşlardan önceve ergenlik dönemi öncesi belirtileri görülme ihtimali olanlarda ailenin genetik geçmişi incelenmelidir.
Hastalık Hastalığı Olanların Düşünce Tarzı
Hastalık hastası olan kişilerin ruhsal durumunda başlayan bu hastalığın yansıması beden üzerinde etkisini gösterir. Bedendeki en ufak bir kızarıklığı abartılı şekilde görür ve telaşa kapılır. Bu düşünce tarzı içinde olan hastalık hastalarının en büyük korkuları, hastalık taşıması, hastalık olması ve hasta olmaktan korkması gözle görülebilecek abartıdadır. Hastalığın adından da anlaşılacağı üzere amaç sağlık sorunları olup bu sorun en üst düzeyde bıkkınlık yaratacak şekilde sürekli tekrarlanır.
Tedavisi Var Mıdır?
Hastalık hastalığı olanlarda ruh ve beden çatışması yaşanır ve bu ikili ilişkinin yeniden düzenlenmesi gerekir. Tedavi edilebilir bir hastalık türü olan hastalık hastalığında ilgili poliklinik hizmeti psikiyatr servisleridir. Bu hastalıklarda psikoterapi uygulanır. İlaçlı tedavi gerekiyor ise ilaçlı tedavi yöntemi terapi süreci işe yaramadığında etkin olur.
Psikoterapi içerisinde hastalıklar konusunda aydınlatıcı eğitim yöntemleri kullanılır. Hastalar kendi yarattıkları olmayan hastalıkların farkında olsalar bile yine de hastalık hastası olmaktan kendilerini alıkoyamazlar. Bu süreçte başarılı hizmetleri ile hastalık hastası olanlar için profesyonel destek merkezi olan Bahçeşehir psikolog klinik ortamda hizmet verir.
1. Hipokondriyazis (Hastalık Hastalığı) nedir?
Hipokondriyazis, kişinin ciddi bir hastalığı olduğu ya da olacağına dair sürekli ve yoğun bir korku yaşaması durumudur. Tıbbi tetkikler normal çıksa bile kişi bedensel belirtileri (çarpıntı, baş dönmesi, ağrı, mide bulantısı vb.) ciddi hastalıkların işareti olarak yorumlar. Bu durum kişinin yaşam kalitesini, işlevselliğini ve psikolojik dengesini olumsuz etkiler.
2. Hipokondriyazis belirtileri nelerdir?
Hipokondriyazis yaşayan kişilerde en sık görülen belirtiler şunlardır:
Sürekli hastalık araştırma (Google’da semptom arama)
Doktora sık sık gitme ya da tam tersine doktordan kaçınma
Tahlil ve tetkiklere rağmen rahatlayamama
Vücuttaki en küçük değişimi felaketleştirme
“Ya gözden kaçan ciddi bir hastalık varsa?” düşüncesi
Yoğun kaygı, huzursuzluk ve bedensel farkındalık artışı
3. Hipokondriyazis ile panik atak arasındaki fark nedir?
Hipokondriyaziste temel sorun sürekli hastalık korkusu iken, panik atakta ani ve yoğun kaygı nöbetleri ön plandadır. Panik atakta çarpıntı, nefes darlığı ve ölüm korkusu aniden ortaya çıkar; hipokondriyaziste ise kişi bu belirtileri uzun süreli olarak ciddi bir hastalığa bağlar. İki durum birlikte görülebilir ve birbirini besleyebilir.
4. Hipokondriyazis gerçek bir hastalık mıdır, yoksa “kuruntu” mu?
Hipokondriyazis gerçek ve tedavi edilebilir bir psikolojik rahatsızlıktır. “Abartı” ya da “kuruntu” olarak görülmesi kişiyi yalnızlaştırır ve belirtileri artırır. Bedensel duyumlar gerçektir; ancak bu duyumların yorumlanma biçimi kaygı temellidir. Doğru psikolojik destekle belirtiler belirgin şekilde azalır.
5. Hipokondriyazis nasıl tedavi edilir?
Hipokondriyazisin tedavisinde psikoterapi temel yaklaşımdır. Özellikle:
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)
Psikodinamik terapi
Kaygı düzenleme ve bedensel farkındalık çalışmaları
etkili yöntemler arasındadır. Bazı durumlarda psikiyatri değerlendirmesiyle ilaç tedavisi de destekleyici olarak kullanılabilir. Erken destek almak, hastalığın kronikleşmesini önler.
